Yeni esnaf, eski dertler

Eskiden esnaf denince aklımıza çarşıdaki dükkân gelirdi. Bugün ise binlerce işletme dükkânını bir pazaryerinde açıyor. Mal alıyor, paketliyor, kargoluyor ve müşterisiyle hiç yüz yüze gelmeden ticaret yapıyor.

Bu yeni esnafın da tıpkı çarşıdaki esnaf gibi dertleri var. İstanbul Ticaret Odası Meclisi’nin 47. oturumunda kürsüye çıktığımda, bu dertleri dile getirmeyi kendime görev bildim.

Kürsüde ne söyledim?

Konuşmamda dört başlığın altını çizdim. Her biri, pazaryerinde satış yapan bir işletmenin her gün yaşadığı bir gerçek.

1. Komisyonlar. Komisyon oranları, satıcının kârını belirleyen en büyük kalem hâline geldi. Satıcının bu oranları öngörebilmesi ve planlama yapabilmesi gerekiyor.
2. Görünmeyen kesintiler. Komisyonun ötesinde, satıcının hesabından düşülen ve çoğu zaman ayrıntısı net görünmeyen kalemler var. Her kesintinin açık bir dökümü olmalı.
3. Erken ödemenin maliyeti. Satıcı, kendi parasına daha erken ulaşmak için ayrıca bir bedel ödüyor. Nakit akışı zaten dar olan küçük işletmeler için bu, ciddi bir yük.
4. Sahte yorumlar. Haksız rekabetin en görünmez biçimlerinden biri. Dürüst satıcı, sahte yorumlarla öne çıkan rakibiyle eşit şartlarda yarışamıyor.

Neden önemli?

Pazaryerleri, Türkiye’de binlerce küçük işletmenin büyümesine kapı açtı. Bunu görmezden gelmek haksızlık olur. Ama bir kapının açık olması, içerideki kuralların adil olduğu anlamına gelmiyor.

Satıcı kazanamazsa, uzun vadede pazaryeri de kazanamaz. Bu yüzden talep ettiğimiz şey bir taraf için ayrıcalık değil; herkes için şeffaf, öngörülebilir ve adil bir oyun alanı.

Odanın rolü

Ticaret odaları, yüzyılı aşkın süredir esnafın ve tüccarın sesi oldu. Bugün o sesin, dükkânını internette açan işletmeleri de kapsaması gerekiyor. Meclis üyesi olarak bu konunun takipçisi olmaya devam edeceğim.

Sahada, pazaryerinde satış yapan işletmelerle her gün konuşuyorum. Siz de bir pazaryeri satıcısıysanız ve yaşadığınız bir sorunu paylaşmak isterseniz, iletişim formu üzerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Pazaryeri satıcılarının en büyük sorunları neler?

Yüksek komisyonlar, ayrıntısı net olmayan kesintiler, erken ödemenin maliyeti ve sahte yorumlarla yapılan haksız rekabet.

Ticaret odaları e-ticaret satıcıları için ne yapabilir?

Satıcıların sorunlarını kamuoyuna ve karar vericilere taşıyabilir, şeffaf ve adil kurallar için ortak bir ses oluşturabilir.

Bu konuşma nerede yapıldı?

İstanbul Ticaret Odası Meclisi’nin 47. oturumunda.